การติดตั้งโซ่ใหม่เข้ากับสเตอร์ที่สึกหรอจะทำให้โซ่เสียหายภายในเวลาเพียงเศษเสี้ยวของอายุการใช้งานที่ควรจะเป็น นี่คือข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและมีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดในหมวดผลิตภัณฑ์นี้ และเป็นเหตุผลที่โซ่และสเตอร์จำหน่ายเป็นชุด
การอ่านรหัสขนาด
รหัสอย่าง 428 หรือ 520 ระบุขนาดสองมิติ:
- ตัวเลขหลักแรก — ระยะพิทช์ คิดเป็นหน่วยหนึ่งส่วนแปดของนิ้ว "4" หมายถึง 4/8 นิ้ว (12.7 มม.) ระหว่างจุดศูนย์กลางสลัก; "5" หมายถึง 5/8 นิ้ว (15.875 มม.)
- ตัวเลขหลักที่สองและสาม — ความกว้าง ระหว่างแผ่นด้านใน โดยใช้มาตราส่วนเฉพาะของมาตรฐานนั้น
ดังนั้น 428 และ 520 จึงมีระยะพิทช์และความกว้างแตกต่างกัน และไม่สามารถใช้แทนกันได้ไม่ว่าในกรณีใด ภายในตระกูลเดียวกัน 520, 525 และ 530 มีระยะพิทช์เท่ากัน แต่จะมีความกว้างและความแข็งแรงเพิ่มขึ้นตามลำดับ — โซ่ 525 จะไม่พอดีกับสเตอร์ที่กัดขึ้นสำหรับ 520
ตัวเลขอีกชุดหนึ่งคือ จำนวนข้อโซ่ ซึ่งขึ้นอยู่กับระยะฐานล้อ สวิงอาร์ม และขนาดสเตอร์ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับรุ่นเพียงอย่างเดียว โซ่ที่จัดหาให้สั้นเกินไปจะกลายเป็นของเสีย ส่วนโซ่ที่ยาวเกินไปสามารถตัดให้สั้นลงขณะติดตั้งได้ ดังนั้นการระบุจำนวนข้อโซ่ที่เท่ากับหรือสูงกว่าความต้องการเล็กน้อยจึงเป็นค่าเริ่มต้นที่ปลอดภัยกว่า
โอริง เอ็กซ์ริง และโซ่แบบไม่มีซีล
โซ่มาตรฐานไม่มีซีล จาระบีที่บรรจุเข้าไปในสลักและบูชระหว่างการผลิตจะถูกชะล้างออกภายในระยะทางไม่กี่ร้อยกิโลเมตร หลังจากนั้นข้อต่อจะทำงานด้วยสารหล่อลื่นใดก็ตามที่ผู้ขี่นำมาใช้
โซ่แบบมีซีลจะวางวงแหวนอีลาสโตเมอร์ไว้ระหว่างแผ่นโซ่ เพื่อเก็บจาระบีจากโรงงานไว้ภายในสลักและบูช
- โอริง — หน้าตัดกลม มีประสิทธิภาพและราคาไม่สูง วงแหวนจะถูกกดให้แบนระหว่างการใช้งาน ซึ่งทำให้เกิดแรงต้านที่วัดได้
- เอ็กซ์ริง — หน้าตัดรูปตัว X พร้อมปากสัมผัสสี่จุด ซีลได้ดีกว่าและสร้างแรงต้านน้อยกว่าเนื่องจากพื้นที่สัมผัสมีขนาดเล็กกว่า มีราคาสูงกว่า
ในตลาดที่มีฝุ่นมาก — ถนนไม่ลาดยาง ฤดูแล้ง และการใช้งานด้านการเกษตร — ข้อได้เปรียบของโซ่แบบมีซีลจะมากกว่าในตลาดเมืองที่มีภูมิอากาศอบอุ่นอย่างชัดเจน เนื่องจากกลไกความเสียหายในพื้นที่ดังกล่าวเกิดจากการแทรกซึมของสารขัดถูมากกว่าการสูญเสียสารหล่อลื่น สำหรับตลาดเหล่านี้ ควรแนะนำโซ่แบบมีซีลแม้ผู้ซื้อจะให้ความสำคัญกับราคาเป็นหลัก และเหตุผลก็สามารถอธิบายได้โดยง่าย
โซ่แบบไม่มีซีลยังเหมาะสำหรับรถจักรยานยนต์เครื่องยนต์ขนาดเล็ก ซึ่งชุดสเตอร์และโซ่มีน้ำหนักเบาและมีต้นทุนการเปลี่ยนทดแทนต่ำ
ความแข็งแรงต่อแรงดึงและสิ่งที่ค่าดังกล่าวไม่ได้บอก
โซ่จะระบุค่าความแข็งแรงต่อแรงดึงเป็น kN ค่านี้มีประโยชน์สำหรับเปรียบเทียบโซ่ที่มีขนาดเท่ากัน แต่เป็นการอธิบายแรงที่ทำให้โซ่ขาดเมื่อดึงเพียงครั้งเดียว ซึ่งไม่ใช่ลักษณะการเสียหายของโซ่ระหว่างการใช้งาน
โซ่เสียหายจากการสึกหรอ: สลักและบูชสึกหรอ ข้อต่อแต่ละข้อมีระยะคลอนเพิ่มขึ้นเศษเสี้ยวของมิลลิเมตร และเมื่อรวมกันตลอดข้อโซ่กว่าร้อยข้อ ระยะดังกล่าวจะสะสมจนเกิดความหย่อนที่มองเห็นได้ โซ่ไม่ได้ยืดออก — โลหะถูกสึกหายไป นี่คือเหตุผลที่มีการวัด "การยืดของโซ่" ไม่ใช่การชั่งน้ำหนัก
การวัดการสึกหรอ
ดึงโซ่ให้ตึงแล้ววัดคร่อมจำนวนข้อโซ่ที่กำหนด โดยเปรียบเทียบกับความยาวพิกัดของระยะพิทช์นั้น เมื่อความยาวที่วัดได้มากกว่าค่าพิกัดประมาณ 2–3% โซ่จะหมดอายุการใช้งานที่เป็นประโยชน์ เมื่อเกินค่านี้ ระยะพิทช์จะไม่ตรงกับฟันสเตอร์อีกต่อไป แรงจะไปรวมอยู่ที่ฟันเพียงไม่กี่ซี่ และการสึกหรอของสเตอร์จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
การตรวจสอบอีกประการหนึ่ง: ดึงโซ่ออกจากสเตอร์หลังที่ตำแหน่งสามนาฬิกา หากสามารถยกโซ่ขึ้นได้มากพอจนเห็นฟันสเตอร์เกือบทั้งหมด แสดงว่าโซ่หมดสภาพแล้ว ไม่ว่าผลการวัดจะเป็นอย่างไรก็ตาม
การสึกหรอของสเตอร์ และเหตุผลที่ต้องเปลี่ยนเป็นชุด
สเตอร์ที่สึกหรอจะมีฟันเป็นรูปทรงคล้ายตะขอและไม่สมมาตร — ด้านรับแรงขับจะสึกเป็นแนวโค้ง รูปทรงคล้ายตะขอนี้ไม่ตรงกับระยะพิทช์ของโซ่ใหม่อีกต่อไป ดังนั้นโซ่ใหม่จึงรับแรงไม่สม่ำเสมอตั้งแต่กิโลเมตรแรก และสึกหรอในอัตราหลายเท่าของอัตราปกติ
เหตุผลด้านต้นทุนเข้าใจได้ไม่ยาก และควรนำไปอธิบายต่อลูกค้าที่ต้องการประหยัดค่าสเตอร์: โซ่ที่ติดตั้งเข้ากับสเตอร์ที่สึกหรอมักมีอายุการใช้งานเพียงเศษเสี้ยวเล็ก ๆ ของอายุที่กำหนดไว้ ดังนั้นเงินที่ประหยัดได้จากสเตอร์สองชิ้นจะสูญเสียไปกับโซ่ และสูญเสียอีกครั้งกับค่าแรง
การเปลี่ยนจำนวนฟัน
ลูกค้ามักสอบถามเกี่ยวกับการเปลี่ยนขนาดสเตอร์เพื่อปรับอัตราทด กฎมีความเรียบง่ายและควรสามารถอธิบายได้ดังนี้:
- สเตอร์หน้าเล็กลงหรือสเตอร์หลังใหญ่ขึ้น — อัตราเร่งเพิ่มขึ้น ความเร็วสูงสุดลดลง รอบเครื่องยนต์ขณะเดินทางคงที่สูงขึ้น
- สเตอร์หน้าใหญ่ขึ้นหรือสเตอร์หลังเล็กลง — ให้ผลในทางตรงกันข้าม
- ฟันด้านหน้าหนึ่งซี่มีค่าใกล้เคียงกับฟันด้านหลังสามซี่ ดังนั้นการเปลี่ยนสเตอร์หน้าจึงเป็นการปรับครั้งละมาก
ข้อจำกัดในทางปฏิบัติมีสองประการ: การเปลี่ยนจำนวนฟันจะทำให้ความยาวโซ่ที่ต้องการเปลี่ยนไป และสเตอร์หน้าที่เล็กลงมากจะบังคับให้โซ่โอบเป็นมุมที่แคบลง ซึ่งเร่งการสึกหรอของโซ่ การเปลี่ยนแปลงเกินหนึ่งหรือสองฟันในทิศทางใดทิศทางหนึ่งควรถือเป็นข้อกำหนดคนละแบบ ไม่ใช่รุ่นย่อย